Kolebra Bèrdè

Tussen Kas Chikitu, Marchena, Morgenster en Veeris, ligt Kolebra Bèrdè- de Groene slang- zo genoemd naar een begraafplaats op de locatie. Oorsprong van de naam is onbekend. De begraafplaats is in 2003 ingezegend en tot nationaal monument verklaard, maar was vroeger het kerkhof van de schande en werd in de volksmond een chiké (di porko), een varkenshok genoemd. Dat was een stuk ongewijde aarde bij diverse kerkhoven op Curaçao, waar misdadigers, prostituees, niet-gelovigen en iedereen die zich niet aan de katholieke of maatschappelijke regels hield, werden begraven.

Snoepjes voor de doden 

“Bij Culebra berde waar men vroeger de publieke zondaars begroef was het de gewoonte de doden op snoepgoed trakteren” zo vertelt Pater Brenneker in Sambumbu. “Er werd  van buitenaf snoepjes over de muur gegooid, in kleine zakjes. Jongens uit de buurt wisten dat en lagen op de loer om de zakjes op te rapen en zich van een snoepbuit te verzekeren”.

De Aprilmoorden

Tijdens de 2^e wereldoorlog staakten 420 Chinese stokers uit Rotterdam ter verbetering van hun levensbedreigende arbeidsomstandigheden op Shell-tankers en ter bescherming tegen oorlogsgeweld op zee. Tankers waren tijdens de oorlog een strategisch doelwit voor Duitse onderzeeërs. De stakende Chinezen waren geïnterneerd in het Suffisantkamp aan de Sportlaan. Op aandringen van de Shell-directie begaven de lokale politie en de Shellbewaking zich naar het kamp om een einde aan de staking te maken. Tijdens deze confrontatie werden 15 stakers doodgeschoten. Oudere bewoners herinneren zich nog het rode bloedspoor dat de lijkwagen achterliet in Suffisant.

Nationale herdenkingsdag

De stakers werden anoniem begraven op Kolebra Bèrdè. De gebeurtenis leek jarenlang vergeten te zijn tot de auteur,  arts, en onderzoeker Nizaar Makdoembaks deze documenteerde. Als voorzitter van de Stichting Eerherstel Oorlogsslachtoffers van Curaçao (SEOC) spande hij zich in voor de officiële erkenning door de Curaçaose regering van de overledenen als oorlogsslachtoffers. Sinds 2012 is 20 april uitgeroepen tot Nationale herdenkingsdag ‘ de Aprilmoorden’ , waarbij ceremonies plaatsvinden op de militaire basis in Suffisant en op Kolebra Bèrdè.

Intussen is ook een naambord geplaatst met de namen van de slachtoffers en zijn op de locatie van het kamp – dat tegenwoordig Muizenberg Bieu wordt genoemd- onder andere borden geplaatst ter herdenking aan deze gruwelijke gebeurtenis.

De Aprilmoorden vormen onderdeel van de Curaçaose geschiedenis omdat ze de arbeidsomstandigheden- tijdens de Tweede Wereldoorlog illustreren.

Sportvelden

Achter de begraafplaats liggen de sportvelden van Marchena,  de bakermat voor vele voetbal-en honkbalspelers die later naam hebben gemaakt in de Curaçaose sportwereld.

De wijkagent, Pedro Matrona, was trainer en manager van de jongerenteams Marchena Ariba en Marchena Abou die het regelmatig tegen elkaar opnamen. Hier vonden ook de  wedstrijden plaats tussen het befaamde beisbolteam Marchena Braves en de teams uit verschillende wijken zoals die van het nabijgelegen Sint Helena.

Kolebra Bèrdè en Ròm bèrdè

Tot rond 1970 stond bij Kolebra Bèrdè ook een shap,zoals dat heet, de Bar Kolebra Bèrdè van Nèto Koster en ook een pompstation. Toen het pompstation werd uitgebreid verhuisde de bar, bekend om haar authentieke Ròm Bèrdè, naar de Breedestraat in Otrobanda. Het is tegenwoordig een bekende ontmoetingsplaats en toeristische attractie. Dit laatste niet alleen om de groene rum, ook gewoon op de straatstoep langs de openbare weg sterke drank te mogen nuttigen, schijnt voor vele Amerikaanse toeristen een unieke ervaring te zijn.